TÜRKİYE’DE TARIM SEKTÖRÜNE YATIRIM YAPILIR MI?

Türkiye’de tarım ürünlerine yönelik arz-talep dengesizliği ve fiyatlardaki istikrarsızlık gündemden düşmüyor. Orta ve uzun vadeli tarım politikalarının eksikliği hissedilirken, kronikleşen sorunların çözümüne yönelik yapısal reform ihtiyacı da her geçen gün artıyor. Hem üretici hem de tüketici tarafını mutsuz eden söz konusu gelişmelere karşın tarım sektörü kendi içerisinde ciddi bir potansiyel barındırıyor. İnsanoğlu için gıda vazgeçilmez bir konumda. Dünyada artan nüfus, azalan ekilebilir tarım arazileri ve sınırlı doğal kaynakların bilinçsizce tüketilmesi sonucu gıda ister istemez geleceğin stratejik sektörleri arasına giriyor. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yatırımcılar açısından tarım, gelecek vaad eden sektörler arasında gösteriliyor ve bu alanda sürdürülebilir tarım politikaları çerçevesinde ciddi yatırımlara ihtiyaç olduğu aşikar. Son yıllarda devletin de hibe ve teşvikleri ile hem bitkisel hem de hayvansal üretim tarafında ciddi yatırımlar yapıldı. İlk defa bu işe girip, kısa sürede zarar ederek sektörden çıkan ya da iflas edenler olduğu gibi doğru adımlar atarak bu işten para kazananlar da var.

Çok eski yıllardan bu yana Türkiye tarıma elverişli olması ile bilinen bir ülkedir. Bunu kendi milletimiz bildiği gibi uluslararası arenada da bilmektedir. Gerek çok mevsimli olması ve tarım alanının bol olması gerekse de diğer coğrafi şartlardan ötürü Türkiye toprakları tarım yapılabilecek en mükemmel topraklardandır.

Peki tarıma bu kadar elverişli olan ülkemizde hangi tarım projeleri daha çok kazandırır?

2020 yılında hangi tarımsal projelere yatırım yapılmalıdır?

Karlı tarımsal projelerle ilgili aradığınız her şeyi burada bulabilirsiniz. Kar Ettirecek Tarım Yatırımları Tarım ülkemizde çok eskiden beri en popüler olan sektörlerden bir tanesidir. Aslında modern tekniklerin gelişmesi tarımı sadece bizim ülkemizde değil birçok ülkede tekrar dönülesi bir sektöre çevirdi. Tarım sektörü, teknoloji gelişmesine rağmen hala kendi içinde belli başlı zorluklarını korumaktadır. Zor olan bir sektör olması sonucu yatırımcıların gözü korksa da yatırımcılar elde edilecek getiriyi hesapladığında sektör iştah açıcı gelmektedir. Diğer taraftan ülkemizde çiftçilik ve mevsimsel işçilik yapan birçok kişi mevcuttur. Öncelikle her sektörde olduğu gibi tarım sektöründe de bir iş fikrine sahip olmanız gerekmektedir. Bazen bir iş fikri yetmez birkaç tane iş fikrine sahip olup karşılaştırma yapmak gerekir. İş fikri belirlendikten sonra ön araştırma yapılmalıdır. Ön araştırma size iş fikrinin daha önce uygulanıp uygulanmadığı, nerelerde uygulandığı gibi bilgileri verir. Ön araştırmadan sonra ise daha detaylı bir iş araştırması gerekir. Sizin bu işi yapmanız için neye ihtiyacınızın olduğu, teknik hususların olduğu, gereken insan kaynağı ve sermaye miktarı gibi hususlar bu araştırmada ortaya çıkar. Bu noktadan sonra ise artık pazar araştırması yapmanız gerekmektedir. İşinizin veya mahsulünüzün yurtiçi ve yurtdışı pazar payı ne durumda, talep ne durumda gibi hususlarda bu araştırmada ortaya çıkar.

Yeni Bir Trend: Topraksız Tarım Diğer taraftan gelişen teknoloji ve yenilikçi bakış açısı artık klâsik tarıma meydan okuyor. Seralar veya açık arazi üzerinde yapılan klâsik tarım trendini kaybediyor. Arazi ve sera maliyetleri yerine yatırımcılar daha maliyetsiz bir yöntem olan topraksız tarıma bakıyor. Topraksız tarım; tohumu su içinde büyütmeye yönelik bir tarım çeşididir. Bunu halihazırda yapan şirketler vardır. Bu şekilde bir tarım yöntemi izleyen girişimciler bu işi yapan şirketlerden anahtar teslim sera alabilmektedirler. Bu da yine tarım alanında gelecek vadeden yatırımlardan bir tanesidir. Bu yeni tarım modelinde toprak yerine bitkinin köklerinin tutunabileceği perlit gibi organik veya inorganik maddeler kullanılarak bitkinin büyümesi sağlanmaktadır. Bu tip tarımda öncü ülkeler olarak ilk sıralarda İspanya ve İsrail’i sayabiliriz. Birçok ürün bugün topraksız tarım aracılığıyla da yetiştirilmektedir.

Organik Tarım Tohumu Yetiştiriciliği ve Sera Kurulumu Bugün tarım alanında yapılabilecek ve ilk olarak ilgi uyandıran yatırımlar Sera kurulumu ve tohum yetiştiriciliğidir. Özellikle organik tohum yetiştiriciliği geleceğin trendleri arasındadır. Meyve ve sebze üretiminden tutun birçok alanda organik tohumlar ön plana çıkmaktadır. Sera kurmak ise başka bir alternatif yatırımdır. Sera kurup hazır sera devri yapılması iyi bir yatırım gibi görünmektedir. Bir diğer alternatif ise meyve bahçesi kurmaktır. Organik tarıma özel olarak değinmek gerekirse, artan sağlık tedbirleri ve insanların sağlıklı yaşama isteği organik tarımı tetikleyen en önemli unsurlardır. Özellikle tohum alanında sorun yaşayan organik tarım için ülkemizde tohum üreterek bu alanda yatırım yapabilirsiniz. Bu hem iyi bir iş fikri olurken hem de ülkenize büyük katkılar sağlayabilirsiniz.

Tarım alanı başta birçok yatırımcıya zorlu bir alan gibi gelse de doğru yatırım yapıldığında ciddi kar edilebilecek bir sektördür. Tarım alanında yüksek karlar yakalamak ise genellikle yeni ve ilk defa uygulanan yatırım projeleri ile mümkündür. Örneğin; egzotik meyve yetiştiriciliği. Başka bir ülkede yetişen ama Türkiye veya Türkiye ile bağlantılı pazarlarda bulunmayan veya az bulunan meyve ve sebzeler iyi bir yatırım fikri olabilir. Bu noktada önemli olan husus ön, iş ve pazar araştırmalarının doğru yapılmasıdır. Doğru yapılan araştırmalar ile her şey mümkündür. Diğer taraftan risksiz bir yatırım fikri düşünmek imkansızdır. Her yatırımın kendine göre riskleri mevcuttur. Yatırım kararını alan yatırımcı riskleri de bu kararla birlikte üstlendiğinin farkında olmalıdır. Pazarın ihtiyaçları çok iyi gözlemlenmelidir. Çünkü her iş ihtiyaca binaen ortaya çıkar. İhtiyacın doğru tespit edilmesi doğru yatırımı ve iyi bir karı kendisi ile birlikte getirir. Düşük Sermaye Gerektiren Tarım Yatırımları Diğer taraftan tarım yatırımlarında illaki dışarıdan bir sermaye ihtiyacına duymadan yapabileceğiniz tarım sektörü işleri de mevcuttur.

Bahçe düzenlemeyi seviyor musunuz?

Meyve bahçesi ile uğraşmayı seviyor musunuz?

İşte bunlar sizin gelecekteki işiniz olabilir. Bu işleri yaparak başlayabilir ve seviyorsanız bunu gelecekteki mesleğiniz haline dönüştürebilirsiniz. Ya da Bir başka alternatif botanik bahçesi yapmaktır. Çiçeklerin birçok alanda kullanıldığı ülkemizde botanik bahçesi de mantıklı bir yatırımdır. Botanik bahçesinde nadir çiçekleri üreterek iyi paralar kazanama imkanınız vardır. Diğer taraftan nadir olmayan çiçekleri hem çiçek pazarına hem de kozmetik sektörüne satabilmektesiniz. Burada önemli olan husus kişiliğiniz ile örtüşen, sevdiğiniz işi yapmanız ile ilgilidir. Sevdiğiniz işi yaparsanız mutlaka kazanırsınız.

Hayvanları seviyor musunuz?

Hayvan yetiştiriciliği tarım sektörünün en bilinen ve modern teknoloji sayesinde kolay, zevkli ve en çok kazandıran sektörlerin başında gelmektedir. Yeni dünya düzeninde çalışma hayatının yoğunluğu hazır yemek sektörünü oldukça büyütmüştür. Bu da et ihtiyacını her geçen gün artırmaktadır. Ülkelerin bu konuda kendi kendine yetebilme çabaları gün geçtikçe artmakta, yatırımlara teşvikler de aynı oranda gelişmektedir. Vazgeçilmez besin kaynakları olan et ve et ürünleri sektörü bütün dünyada önemli bir büyüme kaydetmektedir. Türkiye’de de bu konuya önemli teşvikler yapılmaktadır. Sektör ilerleye yıllarda çok daha büyümeye muhtaçtır. Hayvanları seviyorsanız, bu işten para kazanmanız oldukça kolay ve zevklidir.

Tarım sektöründe şimdiye kadar bahsettiklerimiz gözünüzde büyüyebilir. “Milyonluk yatırım gerekiyor, ben bunu nasıl yapacağım?” diyorsanız korkmayın! Tarım sektöründe milyonluk yatırımlar yapmadan da para kazanabilirsiniz. Küçük bir bahçe kiralamak ile işe başlayabilirsiniz. Kiraladığınız bahçede meyve, sebze ve bilumum tarım ürünü üretebilirsiniz. Daha sonra bu ürünleri satarak ufak ufak başlayabilirsiniz. Ya da büyük düşünerek hayallerinize çok daha kısa sürede ulaşabilirsiniz. Bunu için yapmanız gereken yapacağınız işe karar vermeniz, iyi araştırmanız ve doğru danışmanı bulmanızdır. Devletin tarım sektörüne ciddi destekleri bulunmaktadır. Bu desteklerden faydalanabilir, hayali bile zor olan yatırımları çok cüzi bir yatırımla gerçekleştirebilirsiniz. Konusunda uzman bir danışmandan danışmanlık almanız yatırımın ilk adımı olacaktır. Kısaca bu desteklere aşağıda ayrıntılı bir şekilde değineceğiz.

Yatırım Yapacaklara Tavsiyeler

  • Seviyorsanız tarım işi yapmalısınız. Sevmiyorsanız tarım sektörü kolaya çalışabileceğiniz bir sektör değildir.
  • İşinizin başında durmalısınız. Sadece tarımda değil her işte işinizin başında durmalısınız. İşinizin başında değilseniz başarılı olma ihtimaliniz çok düşüktür.
  • Fizibilite ve finansman çalışmaları çok önemli. Bunlar yatırımınızın olmazsa olmazlarıdır. Bu konularda uzman bir danışmana mutlaka danışın.
  • Teknolojik gelişmeleri mutlaka yakından takip etmelisiniz. Modern tarım teknoloji ile iç içe gelişmektedir.
  • Pazar ve pazarlama ile ilgili bütün planları en başta yapmak lazım.
  • Üretimimiz bir plan ve program dahilinde olmalıdır ve gerekli stratejiler izlenmelidir.
  • Krizleri fırsatlara dönüştürmek her sektörde olduğu gibi bu arada da çok önemlidir.
  • Tarım sektöründe sabırlı olmak çok önemlidir. Sabırsızlık karlı bir işi karsız hale getirebilir.

 

KIRSAL KALKINMA DESTEKLERİ NELERDİR?

TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ

 

Yatırım konuları

Ekonomik yatırım konularında;

  1. a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesi…
  2. b) Tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesi…
  3. c) Yenilenebilir enerji kaynakları kullanan yeni seraların yapımı,

ç) Yenilenebilir enerji kaynaklarından jeotermal ve biyogazdan ısı ve/veya elektrik üreten tesisler ile güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üreten tesislerin yapımı,

  1. d) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar,
  2. e) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması,

(2) Kırsal ekonomik altyapı yatırım konularında;

  1. a) Kırsal turizm yatırımları,
  2. b) Çiftlik faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik altyapı sistemleri,
  3. c) El sanatları ve katma değerli ürünler,

ç) Bilişim sistemleri ve eğitimi,

hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

(3) Sert kabuklu meyveler hariç olmak üzere tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında…

(4) Büyükbaş ve küçükbaş hayvan mezbahası konusunda kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon başvuruları dışındaki başvurular kabul edilmez.

(5) Kanatlı kombinası konusunda sadece yeni tesis kapsamında başvurular kabul edilir.

(6) Un, karma yem ve kütlü pamuk konusunda kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon dışındaki başvurular kabul edilmez. Çay ve fındık konusunda sadece yaş çay ve fındık üretiminin yapıldığı illerdeki başvurular kabul edilir.

(7) Tarımsal ürünlerin depolanmasına yönelik yeni tesis başvurularında sadece çelik silo ve soğuk hava deposu hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

 

Program çerçevesinde 81 ilde aşağıdaki konular çerçevesinde Hibe Desteği verilmektedir.

  1. a) Bitkisel ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması,
  2. b) Hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması,
  3. c) Su ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması,

ç) Soğuk hava deposu,

  1. d) Çelik silo,
  2. e) Hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması,
  3. f) Yenilenebilir enerji kullanan yeni sera,
  4. g) Yenilenebilir enerji üretim tesisleri,

ğ) Tarımsal üretime yönelik sabit yatırımlar,

  1. h) Kırsal ekonomik alt yapı yatırım konularından; kırsal turizm yatırımları, çiftlik faaliyetlerinin geliştirilmesine yönelik altyapı sistemleri, el sanatları ve katma değerli ürünler, bilişim sistemleri ve eğitimi yatırımları,

 

 

2019 Yılı için Destek Limitleri :

  1. a) Tüzel Kişiler için; yeni tesis olan başvurulardan 2.500.000 Türk Lirası, yatırım niteliği tamamlama olan başvurularda 1.750.000 Türk Lirası, yatırım niteliği kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon olan başvurularda 1.250.000 Türk Lirası,
  2. b) Gerçek kişiler için; yeni tesis olan başvurularda 1.250.000 Türk Lirası, yatırım niteliği tamamlama olan başvurularda 1.000.000 Türk Lirası, yatırım niteliği kapasite artırımı, teknoloji yenileme ve/veya modernizasyon olan başvurularda 750.000 Türk Lirası,

 c)Hibe Oranı en az  % 50

 

Örneğin; Ahmet Bey Gerçek kişi olarak 100 başlık yeni bir Besi Çiftliği yapmak için projeye başvuru yapıyor.

Projede Desteklenecek Giderler

1-Ahır İnşaatı

2-Kaba Yem Deposu

3-Yollar ve Çevre Düzenlemesi

4-Fosseptik

5-Gübre Çukuru

6-Su Deposu

7-Elektrik İşleri

8-Makine ve Ekipman

Soru: Makine ve Ekipman neler olabilir?

                Kullanılacak makine ve ekipmanlara birkaç örnek aşağıda verilmiştir.

  1. Durak Demir Seti
  2. Kilit Seti
  3. Suluk
  4. Otomatik Gübre Sıyırıcı Seti
  5. Hayvan Kaşıma Fırçası
  6. Yem Karma Makinesi

 

Giderler için aşağıdaki gider tablosu oluşturulmuş olsun.

İnşaat Giderleri : 1.000.000 TL

Makine Giderleri    250.000 TL

Bu durumda Ahmet Bey toplam 1.250.000 TL’lik yatırım yapacaktır. Projesini bu bütçe üzerinden oluşturduğu zaman Gerçek Kişi başvuru şartları gereğince bütçesinin tamamı için hibe desteği alacaktır.

Bu durumda Ahmet Bey yeni kuracağı çiftlik için 1.250.000 TL harcayacak, % 50 hibe desteğinden faydalandığı için harcamış olduğu giderin 625.000 TL’sini Hibe olarak geri alacaktır. Yani yeni tesis için Ahmet Bey’in cebinden 625.000 TL çıkmış olacaktır.

Bu örnekleri diğer konular için de yapabiliriz.

NOT: Destek Miktarları her yıl güncellenmektedir.

Ayrıca Avrupa Birliği Destekli olarak IPARD Programı çerçevesinde de 42 İlde Hibe Programları açıklanmaktadır. Bu kapsamda aşağıdaki gider kalemleri desteklenmektedir.

– Makine-Ekipman
– Yapım İşleri
– Hizmet Alımı
– Görünürlük Harcamaları

Bu program aşağıdaki illerde uygulanmaktadır.

Yine bu program çerçevesinde destek konuları, il öncelikleri vb. hallerinde % 40 ile % 70 oranında değişiklik göstermektedir.

 

Tarım ve Ipard Projelerinde Uygulama Verileri Şu Şekildedir.

– Et ve süt üreten tarımsal işletmelere yatırım konusunda alınan proje başvurularının % 62’si ile sözleşme imzalanmış, sözleşme imzalanan projelerin yaklaşık % 90 ‘ı tamamlanmıştır.
– Süt, Et, Meyve Sebze ve Su Ürünlerinin İşlenmesi konusunda yatırımlar için alınan proje başvurularının % 59’u ile sözleşme imzalanmış, sözleşme imzalanan projelerin % 88’i tamamlanmıştır.
– Çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi konusunda ise alınan projelerin %70 ‘i ile sözleşme imzalanmış, sözleşme imzalanan projelerin % 96’sı tamamlanmıştır.