Yerli malı, Yerli Malı Tebliği madde 4’te anlatılmış olup, nelerin yerli malı olup olmadığı şartlara bağlanmıştır. Yerli Malı Tebliği’nin düzenlenmesi sebebi olan Kamu İhale Kanunu’nda (“KİK”) ise mal “satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları” kapsamaktadır şeklinde tanımlanmıştır.

Fiyat avantajı, orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri üreten ve en az %50’si yerli üretim olduğu belgelenen KOBİ ve büyük ölçekli firmalara uygulanacak.

Orta ve yüksek teknolojili ürün listesi ise, her yıl Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanacak.

 

Yerli malı belgesi, KİK’e göre yapılacak mal alımı ihalelerinde istekliler tarafından teklif edilen malın yerli malı olduğunu gösteren belgeyi ifade eder. Yerli malı belgesi, her ilin sanayi odaları veya sanayi ve ticaret odaları tarafından verilmektedir. Yerli malı belgesi alabilmenin 3 temel şartı bulunmaktadır:

  1. Ürünlerin Bakanlık tarafından düzenlenen sanayi sicil belgesine sahip sanayi işletmeleri tarafından üretilmesi ve sanayi sicil belgesindeki üretim konusu  içeriğinde yer alması.
  2. Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.
  3. Ürünün yerli katkı oranının en az %51 olması.

KİK madde 63’e göre yerli isteklilere (yerli malı belgesine sahip olanlar) sağlanan avantajlar aşağıdaki gibidir. Belirtmekte fayda var ki, ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olmaları gereklidir. Avantajları sayacak olursak:

-Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir.

-Hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

-Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

 

  1. Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:
  2. a) Bakanlık tarafından düzenlenen Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmeleri tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki “Üretim Konusu” içeriğinde yer alması.
  3. b) Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.
  4. c) Ürünün yerli katkı oranının en az %51 olması.
  5. Gıda ve tarımsal ürünlerin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır: a) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca düzenlenen İşletme Kayıt veya Onay Belgesine sahip işletmeciler tarafından üretilmesi.
  6. b) Tamamen Türkiye’de üretilen/yetiştirilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.
  7. c) Tarım ürünleri için Çiftçi Kayıt Sistemi Belgesi veya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ilgili Kayıt Belgesine (Örtü altı Kayıt Sistemi ve benzeri) sahip firmalar tarafından üretilmesi.
  8. Türkiye’de toplanan bitkisel ürünler, Türkiye’de doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar ve bunlardan elde edilen ürünler, Türkiye’de yetiştirilen ve avlanan su ürünleri yerli malı kabul edilir. Bunların dışındaki ham tarım, hayvancılık ve su ürünleri, tamamen Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir.
  9. Türkiye’de çıkarılan madenler ve madencilik ürünleri ile birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen ürünler dışında kalan veya bu kategorilerin hiçbirine girmeyen diğer ürünler; tamamen Türkiye’de üretilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması şartıyla yerli malı kabul edilir.
  10. İkinci, üçüncü, dördüncü fıkralarda sayılan ürünlerden sanayi ürünü olarak değerlendirilenlerin yerli malı kabul edilebilmesi için ayrıca birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde sayılan şartlar da aranır.
  11. Serbest bölgeler mevzuatı ile gümrük mevzuatı göz önünde bulundurularak, yerli malı kriterlerine ilişkin bu Tebliğde yer alan gerekli şartların sağlanması kaydıyla serbest bölgede faaliyet gösteren işletmelerin ürettikleri ürünler yerli malı kabul edilir.

Yerli katkı oranı:

  1. Yerli katkı oranı, aşağıdaki formüle uygun olarak üretici tarafından hesaplanır. Yerli katkı oranı hesabını içeren evrak, teknik yönden eksper tarafından, mali yönden ise serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ya da yeminli mali müşavir tarafından tetkik edilerek, hesaplamanın doğruluğu ve resmi kayıtlara uygunluğu açısından teyit edilir ve imzalanır. İmzalanan yerli katkı oranı hesabını içeren evrak, aksi yönde bir tespitin bulunması halinde her türlü idari, hukuki ve cezai sorumluluğu kabul ettiklerine dair üretici veya üreticiyi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından imzalı bir taahhütname ekinde yerli malı belgesini düzenleyecek ilgili odaya/borsaya teslim edilir.
    1. Nihai Ürün Maliyet Tutarı(TL)−Nihai Ürün İçindeki İthal Girdi Maliyet Tutarı (TL) Yerli Katkı Oranı = —————————————————————————————————— x100 Nihai Ürün Maliyet Tutarı (TL)

 

 

 

 

  1. Nihai ürünü teşkil eden yerli ve ithal girdi maliyetlerinin hesaplanmasında aşağıdaki kalemler dikkate alınır:
    1. Kullanılan doğrudan ve dolaylı malzeme giderleri.
    2. Doğrudan ve dolaylı işçilik giderleri.
  • Ürünle ilgili genel giderler.

 

 

  1. Yurt içinden temin edilen girdilerin ithal olup olmadığı hakkında menşe kontrolü yapılır, girdi ithal ise ithal girdi hesaplamasına dahil edilir.
  2. İthal girdi tutarının hesaplamasında, ithal girdinin fabrikaya teslim fiyatı ve teslim tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru dikkate alınır.
  3. İlgili oda/borsa tarafından kontrol edilerek onaylanan yerli katkı oranı, yerli malı belgesine dercedilir.
  4. Yerli katkı oranı hesabında üretici tarafından oda/borsaya sunulan ticari sır niteliğindeki bilgiler, kanunen yetkili mercilerden başkasına açıklanamaz, verilemez ve kendileri veya başkalarına menfaat sağlamak veya zarar vermek amacıyla kullanılamaz. Bu kapsamda oda/borsa, ticari sırlarla ilgili bilgi ve belgelerin korunmasını sağlamak amacıyla her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.

 

YERLİ MALI BELGESİ NEDİR VE NEREDEN ALINIR?

 

YERLİ MALI BELGESİ

  1. Yerli malı belgesi, üreticinin kayıtlı olduğu TOBB veya TESK’e bağlı oda/borsa tarafından düzenlenir.
  2. Yerli malı belgesi için standart form kullanılır. Yerli malı belgesi standart formunda en az aşağıdaki bilgiler bulunur:
  3. a) Belgenin veriliş ve geçerlilik tarihi, numarası.
  4. b) Üreticinin unvanı, iletişim bilgileri (işyeri adresi, telefon, faks numaraları, e-posta adresi).
  5. c) Üreticinin Vergi Kimlik Numarası, TC Kimlik Numarası, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Numarası.

ç) Sanayi Sicil Numarası, Ticaret Sicil Numarası/Esnaf Sicil Numarası ve oda/borsa Sicil Numarası.

  1. d) Kapasite raporu tarihi, numarası ve geçerlilik tarihi.
  2. e) Ürün adı, ürünün özelliğine göre varsa marka adı, modeli, seri numarası, cinsi, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu Numarası.
  3. f) 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında sayılan belgelere ilişkin tarih, sayı ve geçerlilik tarihi bilgileri.
  4. g) Yerli katkı oranı.

ğ) Ürünün teknoloji düzeyi (düşük/orta-düşük/orta-yüksek/yüksek).

  1. h) Müstahsil makbuzu veya faturanın seri numarası/örneği ve maden ruhsatının adı, tarihi, cinsi, grubu ve numarası.

ı) Belgeyi düzenleyen oda/borsanın adı ve mührü, imzalayanın adı ve soyadı.

  1. i) Belgelendirme kriterlerine ilişkin diğer bilgi ve belgeler.
  2. Yerli malı belgesi standart formu ile taahhütname TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınarak belirlenir.
  3. Yerli malı belgesinin geçerlilik süresi düzenlenme tarihinden itibaren bir yıldır.
  4. Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler, TOBB ve TESK tarafından hazırlanan ve web üzerinden erişim sağlanabilen bir veri tabanında tutulur.
  5. Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler TOBB ve TESK tarafından altı ayda bir Bakanlığa sunulur.

 

 BELGELENDİRME

  1. Bu Tebliğe uygun olarak yapılacak belgelendirme işlemlerine ilişkin uygulama esasları, TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın görüşü alınarak belirlenir. Yerli katkı oranının hesaplanmasında hangi belgelerin dikkate alınacağı bu uygulama esaslarında belirtilir.
  2. Üretici dışındaki istekliler tarafından teklif edilen mallar için kullanılmak üzere; üretici yerli malı belgesini orijinaline uygun olarak çoğaltarak ürün ile birlikte piyasaya sunabilir. Ancak üretici tarafından çoğaltılarak ürünle birlikte piyasaya sunulan belgenin tanzim edildiği ilgili oda/borsa tarafından geçerliliğinin tasdik edilmesi gerekir.
  3. Bir üreticinin yurtdışında üretim yapması/yaptırması durumunda yerli malı belgesi düzenlenmez. Ancak yurtiçinde kendi adına ve markasıyla bir başkasına üretim yaptırması durumunda ürünü üretene yerli malı belgesi düzenlenir.
  4. Yerli malı belgesi talep edilen ürünün 4 üncü maddede sayılan yerli malı koşullarını taşıyıp taşımadığı konusunda tereddüt olması halinde ilgili oda/borsa tarafından görevlendirilen eksper marifetiyle tespit yapılır.
  5. Her ürün için ayrı ayrı belge verilebileceği gibi, birden fazla ürün için tek yerli malı belgesi düzenlenebilir. Bu durumda her bir ürün ile ilgili bilgiler yerli malı belgesinde yer alır.
  6. İlgili oda/borsa tarafından; yerli malı belgesinin düzenlenmesinden sonra kriterlerin korunup korunmadığına yönelik üretici bazında ara kontrol yapılabilir. Yerli malına ilişkin kriterlerin korunmadığı tespit edilirse yerli malı belgesi iptal edilir.
  7. Yurt dışından parça olarak ithal edilen ve yurtiçinde basit birleştirme ile oluşturulan ürünler için yerli malı belgesi düzenlenmez.

 

 

 

 

 

 

SANAYİ ÜRÜNLERİNİN SINIFLANDIRILMASI

 

Belge düzenlenen ürünlerin Her takvim yılı başında “Kamu İhale Kurumu” tarafından “Avrupa İstatistik Ofisi (EUROSTAT) Teknoloji Sınıflandırma Listesi” dikkate alınarak belirlenen “Orta ve Yüksek Teknoloji Ürünleri Listesi”nde yer alması durumunda, %15′ e varan fiyat avantajıyla ihalelerde yer alması sağlanır. İlgili listeler aşağıdadır.

 

KAMU ALIMLARINDA 4734 SAYILI KANUN KAPSAMINDA FİYAT AVANTAJI SAĞLANMASI ZORUNLU OLAN ÜRÜN LİSTESİ

  CPV    
SIRA KODU KALEM ADI TEKNOLOJİ SINIFI
1 9211600 Hidrolik sistemleri ve başka amaçlarla kullanılan yağlar Orta Teknoloji
2 9211610 Hidrolik amaçlı sıvılar Orta Teknoloji
3 9211650 Hidrolik, fren sıvısı Orta Teknoloji
4 9222000 Özel alkoller Orta Teknoloji
5 9222100 Beyaz alkol Orta Teknoloji
6 9331100 Isı üretimi için güneş kollektörleri Orta Teknoloji
7 9331200 Güneş fotovoltaik modülleri Yüksek Teknoloji
8 9332000 Güneş enerjisi tesisatı Orta Teknoloji
9 14723000 Skandiyum Orta Teknoloji
10 14734000 Itriyum Orta Teknoloji
11 14742000 Teknesyum Orta Teknoloji
12 14784000 Lityum Orta Teknoloji
13 14791000 Niobyum Orta Teknoloji
14 14792000 Osmiyum Orta Teknoloji
15 14793000 Renyum Orta Teknoloji
16 14794000 Paladyum Orta Teknoloji
17 16000000 Tarım makineleri Orta Teknoloji
18 16100000 Toprağın hazırlanması ya da ekim amaçlı tarım ve orman makineleri Orta Teknoloji
19 16110000 Pulluk ya da diskli tırmıklar Orta Teknoloji
20 16120000 Tırmıklar, biçici, ekici, ot sökücü veya çapalar Orta Teknoloji
21 16130000 Tohum ekici, fidan dikici veya ağaç taşıma makineleri Orta Teknoloji
22 16140000 Gübreleme makine ve ekipmanı Orta Teknoloji
23 16141000 Gübre dağıtıcıları Orta Teknoloji
24 16150000 Çim alanları ya da spor sahaları için biçki ruloları Orta Teknoloji
25 16300000 Hasat ve harman makineleri Orta Teknoloji
26 16310000 Biçerler Orta Teknoloji
27 16311000 Ot biçme makineleri Orta Teknoloji
28 16311100 Bahçe çimi, park ve spor sahaları için çim biçme makineleri Orta Teknoloji
29 16320000 Ot hazırlama cihaz ve makineleri Orta Teknoloji
30 16330000 Ot veya saman balyalama makineleri Orta Teknoloji
31 16331000 Ot veya samanı toplayıp balyalamaya yarayan makineler Orta Teknoloji
32 16340000 Hasat ve harman makineleri Orta Teknoloji
33 16400000 Tarım ve bahçecilik için sıvı veya toz atma veya püskürtme cihazları Orta Teknoloji
34 16500000 Tarımda kullanılmaya yönelik kendinden yüklemeli ve boşaltmalı römork ve  
    yarı römorklar Orta Teknoloji
35 16510000 Tarımda kullanılmaya yönelik kendinden yüklemeli römorklar Orta Teknoloji
36 16520000 Tarımda kullanılmaya yönelik kendinden boşaltmalı römorklar Orta Teknoloji
37 16530000 Tarımda kullanılmaya yönelik kendinden yüklemeli yarı römorklar Orta Teknoloji
38 16540000 Tarımda kullanılmaya yönelik kendinden boşaltmalı yarı römorklar Orta Teknoloji
39 16600000 Tarım veya ormanda kullanılmaya yönelik ihtisas makineleri Orta Teknoloji
40 16610000 Yumurtaları, meyveleri ya da diğer tarım ürünlerini temizlemeye, ağırlık ve  
    büyüklüklerine göre ayırmaya yönelik makineler Orta Teknoloji
Faaliyet/Bölüm Kodu Faaliyet/Bölüm Adı
Yüksek Teknoloji  
21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı
26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı
 30.30 Hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinelerin imalatı
Orta-Yüksek Teknoloji  
20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı
 25.40 Silah ve mühimmat (cephane) imalatı
27 Elektrikli teçhizat imalatı
28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı
30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı (30.11;30.12;30.30 hariç)
 32.50 Tıbbi ve dişçilik ile ilgili araç ve gereçlerin imalatı
Orta-Düşük Teknoloji  
 18.20 Kayıtlı medyanın çoğaltılması
19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı
22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı
23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
24 Ana metal sanayii
25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)-(25.40 hariç)
 30.11 Gemilerin ve yüzen yapıların inşası
33 Makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı
Düşük Teknoloji  
10 Gıda ürünlerinin imalatı
11 İçeceklerin imalatı
12 Tütün ürünleri imalatı
13 Tekstil ürünlerinin imalatı
14 Giyim eşyalarının imalatı
15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı
16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların imalatı
17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı
18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması (18.20 hariç)
31 Mobilya imalatı
32 Diğer imalatlar (32.50 hariç)

 

 

EUROSTAT  TEKNOLOJİ SINIFLAMALARI LİSTESİ